در محفل نقد و رونمایی از دفتر شعر «نگارینه» در مزارشریف مطرح شد
دکتر سید روحالله حسینی: شعر ترجمه وجودی شاعر و استمرار حیات اوست
مزارشریف ــ رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با تأکید بر اینکه شعر باید از تجربه، احساس و جهان درونی شاعر سرچشمه بگیرد، گفت: شعر ترجمه وجودی شاعر است و زمانی ماندگار میشود که میان دنیای درون و جهان بیرون او پیوند برقرار کند.
به گزارش روابط عمومی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، محفل نقد و رونمایی از دفتر شعر «نگارینه» سروده دکتر سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، با حضور جمعی از شاعران، نویسندگان، استادان دانشگاه، فرهنگیان و نخبگان ولایت بلخ در کتابخانه عمومی فردوسی شهر مزارشریف برگزار شد.
شعر باید از زندگی شاعر سرچشمه بگیرد
دکتر سید روحالله حسینی در این نشست با تشریح نگاه خود به شعر و ادبیات اظهار کرد: شعر زمانی ماندگار میشود که از تجربه، احساس و جهان درونی شاعر سرچشمه بگیرد.
وی افزود: شعر ترجمه وجودی شاعر است و شاعر آنچه را در جهان درون و بیرون خود تجربه میکند، با زبان هنر به مخاطب منتقل میسازد؛ بنابراین هرچه این ترجمه صادقانهتر و عمیقتر باشد، اثر نیز از ماندگاری بیشتری برخوردار خواهد بود.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با بیان اینکه «زندگی شاعر خود شعر است»، تصریح کرد: نمیتوان شعر را از زندگی شاعر جدا کرد؛ تجربههای انسانی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی، رنجها، شادیها، دغدغهها و امیدهای شاعر، دیر یا زود در جهان شعری او بازتاب مییابد.
وی شعر را «استمرار حیات شاعر» دانست و گفت: شاعر بخشی از وجود و تجربه خود را در اثرش به یادگار میگذارد و همین بخش میتواند پس از پایان زندگی او در ذهن و زبان مخاطبان ادامه پیدا کند.
تصنع در معنا باید کنار گذاشته شود
حسینی با تأکید بر ضرورت پرهیز از تصنع در شعر اظهار کرد: تصنع در معنا باید دور انداخته شود و شعر نباید صرفاً عرصهای برای نمایش توانایی شاعر در بازی با کلمات و ساختن مضامین پیچیده باشد.
وی افزود: مضمون باید از یک تجربه واقعی، احساس صادقانه و دغدغهای اصیل سرچشمه بگیرد و اقتباس تقلیدی از مضمون نمیتواند به آفرینش شعر ماندگار منجر شود.
شاعر «نگارینه» خاطرنشان کرد: شاعر باید مضمون را در جهان شخصی خود بازآفرینی کند و آن را با تجربه، نگاه و زبان منحصر به فرد خویش پیوند دهد.
«یسبح لله ما فی السماوات و ما فی الارض»
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با اشاره به جایگاه معنویت در شعر گفت: اگر شعر با حقیقت وجود انسان ارتباط داشته باشد، نمیتواند از جهان معنا و معنویت جدا باشد.
وی با اشاره به آیه شریفه «یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ» افزود: در نگاه توحیدی، هستی سراسر معنا و تسبیح است و شاعر میتواند با کشف و بازتاب این معنا، بخشی از حقیقت هستی و تجربه انسانی را در قالب شعر بیان کند.
شعر باید با جهان درون و بیرون ارتباط داشته باشد
حسینی با تأکید بر ضرورت ارتباط شعر با جهان درون و بیرون شاعر اظهار کرد: شعر اگر تنها به دنیای درونی شاعر محدود شود، ممکن است از جامعه و انسان معاصر فاصله بگیرد و اگر صرفاً به جهان بیرون توجه کند، ممکن است از عمق عاطفی و انسانی تهی شود.
وی گفت: شعر موفق باید میان دنیای درون شاعر و جهان بیرون او پیوند برقرار کند؛ هم تجربه و احساس شخصی شاعر را بازتاب دهد و هم نسبت او را با جامعه، انسان، تاریخ و تحولات زمانه نشان دهد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان همچنین شعر را گرهدهنده حیات و ممات شاعر و جامعه دانست و افزود: شاعر با ثبت تجربهها، احساسات، دغدغهها و آرمانهای یک دوره، بخشی از حافظه فرهنگی و اجتماعی زمان خود را ماندگار میکند.
«نگارینه»؛ شعر در جغرافیای فرهنگ و امید
حسینی درباره مجموعه شعر «نگارینه» نیز گفت: تلاش کردهام در این دفتر ضمن توجه به مسائل و چالشهای انسان معاصر، از امیدآفرینی برای نسل امروز غافل نباشم.
وی افزود: ادبیات باید بتواند رنجها و واقعیتهای جامعه را ببیند و روایت کند، اما در عین حال میتواند چراغی برای عبور از تاریکیها و تقویت امید به آینده باشد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با اشاره به جایگاه تاریخی بلخ در فرهنگ و ادب فارسی، این ولایت را یکی از خاستگاههای مهم فرهنگ و ادبیات فارسی دانست و بر ظرفیت شاعران و نویسندگان جوان بلخ برای ادامه این مسیر تاریخی تأکید کرد.
وی گفت: شعر و ادبیات میتواند زمینهای برای بیان احساسات انسانی، دغدغههای اجتماعی و ایجاد پیوند میان نسلهای مختلف باشد.
بامداد: «نگارینه» از تنوع مضمونی برخوردار است
در ادامه این نشست، سید سکندر حسینی بامداد، رئیس کتابخانه عمومی فردوسی و رئیس انجمن ادبی خانه مولانا، ضمن خیرمقدم به حاضران، درباره شخصیت و کارنامه علمی و فرهنگی دکتر سید روحالله حسینی و زوایای مختلف ادبی و هنری «نگارینه» سخن گفت.
وی تنوع و گستردگی مضمونی را از ویژگیهای برجسته این مجموعه دانست و اظهار کرد: مضامینی همچون توحید، قرآن کریم، پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع)، شهید و شهادت، عشق و پدر از مهمترین موضوعاتی هستند که شاعر «نگارینه» آنها را دستمایه سرایش غزلهای خود قرار داده است.
بامداد زبان این دفتر را یکدست و بدون گرههای لفظی و معنوی توصیف کرد و گفت: شاعر از موسیقی کناری و فرم شعر استفاده قابل توجهی کرده که به تازگی و ایجاد حس مطلوب در شعر کمک کرده است.
وی شعرهای دکتر حسینی را شعری «دغدغهمند، جهتدار و برخوردار از امید» دانست و افزود: در روزگار ناامیدی، امیدآفرینی در شعر میتواند نقطه قوت قابل توجهی باشد.
شعر میتواند زبان دیپلماسی فرهنگی باشد
رئیس انجمن ادبی خانه مولانا با اشاره به حضور نام شهرهای مختلف در اشعار «نگارینه» گفت: آوردن نامهایی همچون بلخ، تهران، هرات، شیراز، قندهار و اصفهان در کنار یکدیگر میتواند میان مخاطبان شعر در ایران و افغانستان همدلی ایجاد کند.
وی افزود: شاعر با یادکردن از این شهرها، به وظیفه خود در حوزه دیپلماسی فرهنگی در شعر نیز توجه کرده است؛ چرا که شعر میتواند مرزهای جغرافیایی را پشت سر بگذارد و مخاطبان را بر مدار زبان و فرهنگ مشترک به یکدیگر نزدیک کند.
فرهام: «نگارینه» میان سنت و مدرنیته پیوند ایجاد کرده است
دکتر سید رضا هاشمی فرهام، شاعر، نویسنده و استاد دانشگاه، دیگر منتقد این نشست، «نگارینه» را دفتری یکدست، قابل توجه و موفق عنوان کرد و گفت: این مجموعه از ویژگیهای خاص مفهومی و ظرفیتهای خوب شاعرانه برخوردار است.
وی دغدغهمندی، توجه به تحولات اجتماعی و انعکاس وقایع امروز را از مهمترین ویژگیهای این دفتر شعر دانست و افزود: شاعر در شعرهای خود میان سنت و مدرنیته پیوند خوبی ایجاد کرده است؛ هم مفاهیم عرفانی را با فرمهای امروزی آمیخته و هم از شرایط زمانه غافل نشده است.
شعرخوانی شاعران بلخی و رونمایی از «نگارینه»
در بخش دیگری از این محفل، شاعران بلخی، نثار شهریور، مجید خاکسار، محمدالله احساس، وحید علینیا و سید علیرضا حیدری خاکی به شعرخوانی پرداختند.
در پایان این نشست نیز دفتر شعر «نگارینه» با حضور دکتر سید روحالله حسینی، دکتر علیمحمد امینی رئیس دانشگاه نخبگان، دکتر جاوید نجفیزاده رئیس پیشین دانشگاه نخبگان، دکتر مسعود نوید رئیس پیشین دانشگاه راه سعادت، سید سکندر حسینی بامداد رئیس کتابخانه عمومی فردوسی و دکتر سید رضا هاشمی فرهام، شاعر، نویسنده و منتقد، رونمایی شد.
این محفل با تأکید بر ظرفیت شعر و ادبیات در بیان دغدغههای انسانی، ثبت حافظه فرهنگی، امیدآفرینی و تقویت پیوندهای فرهنگی میان ایران و افغانستان به کار خود پایان داد.
