رایزن فرهنگی ایران در افغانستان: «روایت رنگها» مدرسهای برای پیوند خاطره، هنر و امید است
مزارشریف ـ دکتر سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، در همایش فرهنگی ـ هنری «روایت رنگها» که با محوریت مسابقه نقاشی نوجوانان و جوانان ولایت بلخ و با گرامیداشت یاد و خاطره امام شهید و بازخوانی مفاهیم و خاطرات جنگ ۴۰ روزه برگزار شد، هنر را یکی از مؤثرترین ابزارهای انتقال مفاهیم تاریخی و فرهنگی به نسل جوان دانست و بر ضرورت تبدیل خاطرات تاریخی به روایتهای هنری، انسانی و امیدآفرین تأکید کرد.
حسینی در این همایش با اشاره به ظرفیت زبان هنر برای برقراری ارتباط میان نسلها اظهار داشت: هنر، زبان مشترک انسانهاست؛ زبانی که مرزهای جغرافیایی، قومی و زبانی را پشت سر میگذارد و گاه آنچه را که با هزاران واژه نمیتوان بیان کرد، در یک تصویر و یک رنگ روایت میکند.
وی افزود: کودکان و نوجوانان پیش از آنکه بتوانند یک حادثه تاریخی را با زبان تحلیل و استدلال بیان کنند، قادرند احساس و برداشت خود را با رنگ و تصویر به نمایش بگذارند و از همین منظر، «روایت رنگها» فرصتی برای شنیدن روایت نسل جوان از یک دوره مهم تاریخی است.
هر نقاشی یک روایت است
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با بیان اینکه هر اثر هنری میتواند حامل یک روایت باشد، گفت: حتی اگر در یک نقاشی یک کلمه نیز نوشته نشده باشد، باز هم میتوان در خطوط، رنگها و ترکیببندی آن، روایت هنرمند را مشاهده کرد.
وی ادامه داد: رنگها میتوانند حامل مفاهیمی همچون امید، ایستادگی، همدلی، ایثار، کرامت انسانی و صلح باشند و از این منظر، مسابقه «روایت رنگها» صرفاً یک رقابت هنری نیست، بلکه بستری برای تبدیل خاطره و تاریخ به زبان هنر است.
یاد امام شهید؛ از سوگ تا مکتب
حسینی با اشاره به گرامیداشت یاد و خاطره امام شهید تأکید کرد: یاد شهید نباید تنها در قالب سوگواری و خاطره باقی بماند؛ بلکه باید از شخصیت و مکتب شهید، مفاهیمی همچون عزت، مقاومت، کرامت انسانی، خدمت و امید را برای نسل جدید بازخوانی و تبیین کرد.
وی افزود: قهرمانان یک ملت تنها در صفحات کتابهای تاریخ حضور ندارند؛ ارزشها و آرمانهایی که آنان برای آن ایستادگی کردند، میتواند در زندگی امروز نسل جوان نیز الهامبخش باشد.
روایت جنگ؛ از رنج تا امید
رایزن فرهنگی ایران در افغانستان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به خاطرات جنگ ۴۰ روزه اظهار داشت: جنگ تنها صدای انفجار و میدان نبرد نیست؛ بلکه روایت خانوادهها، کودکان، مادران، پدران، امدادگران و انسانهایی است که در دل بحران، زندگی را ادامه دادهاند.
حسینی تصریح کرد: در بازخوانی چنین حوادثی باید از عادیسازی و بازتولید خشونت پرهیز کرد و بیش از هر چیز بر کرامت انسان، رنج مردم، ایستادگی، همدلی و امید به آینده تمرکز داشت.
وی هنر را ابزاری مؤثر برای ثبت و انتقال حافظه جمعی دانست و گفت: یک اثر هنری میتواند بخشی از یک خاطره تاریخی را برای نسلهای آینده حفظ کند؛ زیرا نقاشی تنها تصویر یک حادثه نیست، بلکه میتواند تصویر احساسی باشد که یک انسان از آن حادثه در ذهن و دل خود به یادگار دارد.
کودکان؛ راویان تاریخ فردا
حسینی با تأکید بر جایگاه نسل جوان در حفظ حافظه فرهنگی جامعه گفت: کودک امروز، روایتگر و تاریخنگار فرداست. اگر نسل جوان فرصت بیان احساس و برداشت خود را پیدا نکند، بخشی از حافظه فرهنگی جامعه از میان خواهد رفت.
وی افزود: مسابقه نقاشی این فرصت را فراهم میکند تا کودکان و نوجوانان، تاریخ را نه صرفاً از منظر رسمی و خشک، بلکه از دریچه احساس، تخیل و نگاه انسانی خود روایت کنند.
از سیاهی اندوه تا سپیدی امید
رایزن فرهنگی ایران در افغانستان با بیان اینکه هنر باید به سوی زندگی و امید حرکت کند، اظهار داشت: ما امروز نیامدهایم تنها رنگها را بر کاغذ بنشانیم؛ آمدهایم خاطرهها را رنگآمیزی کنیم، سیاهی اندوه را به سپیدی امید پیوند بزنیم و از دل روایتهای تلخ، تصویر فردایی روشن را ترسیم کنیم.
وی تأکید کرد: هدف از یادکرد جنگ، بازتولید خشونت نیست؛ بلکه باید از رنجهای گذشته برای ساختن آیندهای امنتر، انسانیتر و سرشار از امید درس گرفت.
هنر؛ زبان گفتوگوی فرهنگی ایران و افغانستان
حسینی همچنین بر ظرفیت هنر برای تقویت روابط فرهنگی میان ایران و افغانستان تأکید کرد و گفت: هنر، ادبیات و خاطرههای مشترک، سرمایهای ارزشمند برای گفتوگوی فرهنگی میان دو ملت همزبان و همفرهنگ است و میتواند زمینه همدلی بیشتر میان نسلهای جوان دو کشور را فراهم کند.
وی با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی بلخ افزود: برگزاری چنین برنامههایی در سرزمین کهن بلخ، که قرنها مهد شعر، دانش، هنر و تمدن بوده است، معنایی ویژه دارد و نشان میدهد که این میراث فرهنگی همچنان میتواند در زندگی و آفرینش نسل جدید تداوم یابد.
«روایت رنگها»؛ مدرسهای برای امید
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان در پایان خاطرنشان کرد: «روایت رنگها» فقط یک مسابقه نقاشی نیست؛ یک کلاس تاریخ، یک کارگاه خاطره و یک مدرسه امید است.
حسینی گفت: امروز کودکان و نوجوانان با قلممو و رنگ، آنچه را از یک دوره سخت و سرنوشتساز فهمیدهاند، روایت میکنند. آنان شاید زبان تحلیل تاریخ را بهطور کامل نداشته باشند، اما زبان رنگ را به خوبی میشناسند.
وی در پایان تأکید کرد: یاد امام شهید و همه جانباختگان این حوادث را گرامی میداریم، اما در کنار یاد شهید باید از زندگی، امید، کرامت و آینده نیز سخن بگوییم؛ چه زیباست که کودکان ما از میان خاطرات جنگ، تصویری از صلح؛ از میان رنج، امید؛ و از میان تاریکی، طلوع را ترسیم کنند.
هر کودک، یک راوی است؛ هر نقاشی، یک روایت و هر رنگ، پیامی برای فرداست.
