[زندگینامه یا بیوگرافی مختصر سیدعلی موسوی چکاوک؛ … پژوهنده، شاعر، نویسنده، تاریخ نگار، استاد دانشگاه و ناظم علینامه یا نهج البلاغهٔ منظوم فارسی و خداینامه یا  قرآن به نظم فارسی]

[زندگینامه یا بیوگرافی مختصر سیدعلی موسوی چکاوک؛ … پژوهنده، شاعر، نویسنده، تاریخ نگار، استاد دانشگاه و ناظم علینامه یا نهج البلاغهٔ منظوم فارسی و خداینامه یا  قرآن به نظم فارسی]

قسمت اول – دوران کودکی:

سیدعلی موسوی در ۳ عقرب/ آبانماه ۱۳۵۷ در شهر کابل، محلهٔ بالاکوه افشار در یک خانواده مذهبی، مبارز و اهل دانش به دنیا آمد.

نظر به استعداد سرشار و تشویق خانوادگی تا سن پنجسالگی قرائت قرآنکریم و خواندن و نوشتن را در زبان فارسی آموخت و در سن ۸ سالگی خطابه و منبر را فرا گرفت.

در ۱۰ سالگی شعر می سرود و سخنرانی می کرد کما اینکه در سال ۱۳۸۸خورشیدی در پیشاور پاکستان در جمع چند صد نفری از مجاهدین و مهاجرین افغانستان سخنرانی کرد و موجب تحسین و گرفتن جوایز از فرماندهان جهاد چون سیدحسین انوری قرار گرفت.

سیدعلی موسوی در همان آوان یعنی سالهای ۱۳۶۷ و ۱۳۶۸ خورشیدی در درهٔ سنگلاخ در دفتر فرهنگی حرکت اسلامی افغانستان تحت رهبری حضرت آیت الله محسنی(ره) و فرماندهی سترجنرال سیدحسین انوری، آموزش می دید و فن نویسندگی و سخنرانی، شعر و سرود، ریاضیات، احکام و تجوید و آموزش های نظامی را از استادانی چون شهید غلام نبی مشتاق، ژنرال شاه محمد ذاکری، استاد سیدنعیم احمدی، مرحوم استاد مرتضی ادیب، استاد مشکور کابلی و … فرا می گرفت.

او در کتاب خاطرات خویش( زندگی در کشاکش حوادث) از آن دوران چنین یاد می کند:

” پدرم سید محمدعلی موسوی از بنیانگذاران جهاد در کابل و سنگلاخ بود که در اوخر سال ۱۳۶۴ خورشیدی توسط رژیم کمونیستی دستگیر و مورد شکنجه قرار گرفته و سالها در زندان پلچرخی بود و محکمهٔ اختصاصی انقلابی حزب دیموکراتیک خلق افغانستان با عفو از اعدام برایش ۱۸ سال حبس بریدند! … روزهایی دشواری بود و زمستان های سرد و پرمشقت و ما بدون پدر؛ لباسی برای پوشیدن و نانی برای خوردن نداشتیم. شبها گرسنه می خوابیدیم و من که پسر بزرگ خانواده بودم و فقط ۷ سال داشتم بعد از ختم درس در مکتب به سراغ چوب فروشی هایی  می رفتم که در آنزمان در دو طرف سرک کوته سنگی تا کمپنی قرار داشتند وچوب های دستک را به اجازه چوب فروشها پوست می کردم و آن را در بوجی های تاری به خانه می آوردم و از آن به عنوان هیزم استفاده می کردیم. گاهی هوا تاریک می شد و من هراسان از کوچه های باریکی که پر از سگهای ولگرد بود، پا به کوچه گذاشته نمی توانستم و در پایهٔ برقی میخکوب می شدم تا مادرم سر راهم می آمد و باهم لرزان و ترسان تا خانه می رفتم و در آنجا برادر کوچکترم(سید روح الله موسوی) تا آمدن ما از جیغ و ناله جگر پاره می کرد. روزگار غریبی بود و سخت ترین روزهای عمر ما همین دو سه سالی بود که پدرم در زندان بود و وقتی به ملاقات پدرم در زندان پلچرخی می رفتیم و آنهمه مشکلات را می دیدم تا یک هفته بیمار می بودم تا اینکه بعد از مدتی افسرده شدم و فقط بعد از رهایی پدرم حالم بهتر شد.”

“ما از نظر تباری سادات موسوی گردیز و از نسل سیدحسن شهید نواده امام موسی الکاظم(ع) و خانوادهٔ آیت الله العظمی سید میرعلی احمد حجت احیاگر مذهب تشیع در افغانستان هستیم. اجداد ما از گردیز به کابل مهاجرت نموده و  سپس به درهٔ سنگلاخ که مربوط ولسوالی جلریز ولایت میدان وردک است رفتند. اکنون چند نسل است که ما در سنگلاخ زندگی می کنیم و در آنجا خانه و زمین داریم و به نام سادات موسوی سنگلاخ مشهور هستیم. اجدادم همگی از بزرگان و روحانیون سرشناس کابل و سنگلاخ بودند و پدرم سید محمدعلی موسوی و عمویم سید غلامرضا عمرانی از فرماندهان معروف جهاد و مقاومت بودند.”

شعر:

نامم علی و کارم سوزیدن و عشق و آخ

نصفم بود از گردیز، نصفم بود از سنگلاخ

سادات بنی هاشم؛ قرشی و عرب هستیم

هندی و خراسانی؛ … از مهر علی مستیم

با موسوی  ات گر کار،  یکراست  به کابل آی

شوریده سر و شیرین، پرگویی و نان و چای

قسمت دوم-  تحصیلات آکادمیک:

سیدعلی موسوی تحصیلات رسمی خود را تا مقطع دکترای طب اطفال و زبان و ادبیات فارسی در کابل و مزارشریف ادامه داد.

در شش سالگی به مکتب اسپین کلی که اکنون به نام لیسهٔ غلام محمد غبار یاد می شود و در قسمت خوشحالخان مینهٔ شهر کابل موقعیت دارد، شامل گردید و از صنف سوم به بعد دانش آموز  ممتاز لیسهٔ اسقلال که یکی از مکاتب معروف و پیشتاز کشور است، بود. 

با پیروزی مجاهدین و شروع جنگهای داخلی و درگیری های خونین در کابل او با خانواده به مزارشریف کوچید و بقیه تحصیلات ثانوی خود را در لیسه باختر مزارشریف به اتمام رسانید. 

او در شروع حکومت طالبان دوباره به کابل آمد و بعد از امتحان کانکور با نمرهٔ عالی وارد دانشگاه طبی کابل گردید.

سیدعلی موسوی در سال ۱۳۸۴ خورشیدی از دانشگاه طبی کابل فارغ التحصیل شد و یکسال بعد با گذشتاندن امتحان ورودی تخصصی وزارت صحت عامه افغانستان، شامل دوران تخصصی در شفاخانهٔ اطفال اتاترک گردید و در سال ۱۳۸۹ خورشیدی تخصص خویش را در رشتهٔ داخلهٔ اطفال به دست آورد.

در قسمت زبان و ادبیات؛ … سیدعلی موسوی که قبلا شعر می سرود، یکی دو اثر نوشته بود و تجربهٔ سردبیری چند نشریه را نیز داشت برای 

به دست آوردن مدرک و معیاری شدن نوشته ها و سروده هایش به دانشکدهٔ زبان و ادبیات فارسی دری دانشگاه کابل روی آورد.

(روی آوردن او به شکل رسمی و آکادمیک به شعر و ادبیات فارسی، داستان نغزی دارد که در این مقال مختصر نمی گنجد.) 

به هر حال او با تشویق و کنایه های دکتر محی الدین مهدی نویسنده، ادیب و سیاسمتدار معروف کشور بعد از گذشتاندن امتحان کانکورِ شبانه وارد دانشکدهٔ زبان و ادبیات فارسی دری گردید و همزمان در جمعیت هلال احمر افغانستان نیز به حیث آمر کلنیک مرستون کابل (درمانگاه پرورشگاه کابل) ایفای وظیفه می نمود.

او بعد از اتمام دورهٔ کارشناسی زبان و ادبیات بعد از یک امتحان تقریبا سخت که تعداد کمی از دانشجویان در آن پذیرفته می شدند، وارد دورهٔ کارشناسی ارشد شد و در سال ۱۳۹۶ خورشیدی، ماستری خود را در زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه کابل به دست آورد.

سیدعلی موسوی چکاوک، چون نهج البلاغه (حاوی نامه ها، خطبه ها و کلمات قصار حضرت علی ع)  را در چهار سال در چهارهزار بیت به نظم آورده و مورد توجه و تشویق بسیار در مجامع فرهنگی و دانشگاهی افغانستان، ایران، عراق و هند قرار گرفت، دانشگاه پیام نور – واحد کابل برای نگارندهٔ آن دکترای افتخاری اعطا کردند.

قسمت سوم – فعالیتهای فرهنگی و سیاسی:

سیدعلی موسوی فعالیت های سیاسی و فرهنگی خود را به صورت اساسی اندکی قبل از سقوط رژیم طالبان آغاز کرد.

او دانشجوی دانشگاه طب بود که “اتحادیه محصلان مسلمان” و ” مجمع فرهنگی توحید” را در کابل تاسیس نمود و در این راستا چند تظاهرات را سازماندهی نمود. کتاب ” کدام یک؛ اسلام یا مسیحیت؟” را نیز در همین آوان نوشت که به شکل فوتوکاپی بین محصلان با اعلامیه های دیگر پخش می شد.

بعد از سقوط طالبان و روی کار آمدن فضای آزاد سیاسی سیدعلی موسوی مبادرت به تاسیس “حزب مردمسالاری اسلامی افغانستان”  نمود و خود رییس شورای رهبری آن انتخاب گردید. (دکتر علیخان احسانی معاون و سیدجواد باهنر منشی شورای رهبری بود.) 

این حزب یک حزب فراقومی و فرامذهبی بود که اعضای آن را اکثراً استادان دانشگاه، محصلان و روشنفکران تشکیل می داد. حزب مردمسالاری حدود دوسه سال فعالیت سیاسی و فرهنگی داشت و ارگان نشراتی آن نشریهٔ “مردمسالاری” بود که گاهی هفته وار و گاهی ماهوار در کابل به چاپ می رسید.

سیدعلی موسوی در سال ۱۳۸۴خورشیدی به دعوت وزارت خارجه جمهوری فدرال آلمان از طریق موسسهٔ کونراد ادیناور در ترکیبی هیأتی از احزاب سیاسی به آلمان رفت و در آنجا با اعضای پارلمان آلمان، وزارت داخله، وزارت توسعه و انکشاف و احزاب سوسیال دموکرات و سوسیال مسیحی آلمان(C.C.U و C.D.U) ملاقات نمودند. ظاهراً هدف از این دعوت، آشنایی رؤسای احزاب سیاسی افغانستان با انتخابات و نحوهٔ کار پارلمان و تمرین دموکراسی بود.

سیدعلی موسوی در تالار پارلمان آلمان( بون استاک) و دفتر حزب سوسیال دموکرات سخنرانی پرشوری کرد که حاضران را تحت تاثیر قرار داده و وقتی از مظالم طالبان و بیچارگی مردم افغانستان می گفت، تعدادی از حاضران به شدت گریه نمودند.

بعد از برگشتن از آلمان او با تعداد دیگر از سران احزاب سیاسی به شمول جمعیت اسلامی، حزب افغانستان نوین آقای قانونی، حزب حرکت اسلامی آقای جاوید، حزب حرکت انقلاب اسلامی پسر مولوی محمدی،  حزب وحدت اسلامی آقای محقق و … “شورای تفاهم” را که یک جبههٔ اپوزیسیون حکومت در دورهٔ ریاست جمهوری اول حامد کرزی بود، تاسیس نمودند و بدینگونه در تاریخ سیاسی افغانستان برای اولین بار یک جبههٔ اپوزیسیون سیاسی شکل گرفت که هدف آن نه براندازی حکومت که نقد و اصلاح حکومت بود.

در حرکت دیگر سیاسی فرهنگی او همراه با شخصیت های معروف دیگر چون عبدالحفیظ منصور، عبداللطیف پدرام، محی الدین مهدی، احمدضیا رفعت، محمدعلم ایزدیار، بشیر بیژن، عسل محمد شاکری، عبدالاحد موسوی، فضل کریم ایماق، آقای سنجنی، شیوای شرق، دستگیر هژبر و برخی از روزنامه نگاران و فعالان مدنی “شورای متحد ملی” را تاسیس نمودند و سیدعلی موسوی معاون و رییس کمیتهٔ فرهنگی این شورا انتخاب شد. سلسله مقالات سیاسی و تاریخی موسوی چکاوک و از جمله کتاب ” تاریخ تحلیلی افغانستان از ظاهرشاه تا کرزی” در همین آوان در نشریات معروف آنزمان کابل به نشر می رسید. این دوره مصادف به دورهٔ دوم ریاست جمهوری حامد کرزی بود.

او در آنها سالها برعلاوه مدیر مسؤول نشریهٔ “عدالت اجتماعی” و سردبیر نشریهٔ ” خورشید سنگلاخ” نیز بود.

در دورهٔ پسین او عضو بورد پالیسی کمپاین دکتر عبدالله عبدالله بود و برای روی کار آمدن نظام صدارتی در افغانستان تلاش می کرد.

با از رونق افتادن احزاب سیاسی و تبدیل شدن آنها به دوکان های تجارتی؛ سیدعلی موسوی از سیاست اندکی فاصله گرفت و “مرکز جهاد فرهنگی افغانستان” را تاسیس نمود و در این راستا مشغول  نوشتن و نشر کتاب گردید.

او در سال ۱۳۹۷ خورشیدی خانهٔ قرآن و نهج البلاغه و در سال ۱۳۹۸ کتابخانهٔ علامهٓ العلوم را در کابل تاسیس نمود.

سیدعلی موسوی چند بار به دعوت دانشگاه اهل بیت(ع) واحد تهران، دانشگاه پرستاری و دانشگاه فردوسی مشهد و کتابخانهٔ ملی ایران، به جمهوری اسلامی ایران سفر نمود و چند بار هم در پی تحقیق و پژوهش آثار باستانی و مراکز فرهنگی کشورهای ایران، افغانستان، هند و عراق به اکثر شهرها و استانهای معروف این ممالک سفر نمود که حاصل آن کتاب سه جلدی “سیر و سفر با هزار و یک تصویر ” شد.

لازم به یادآوری است که ایشان کتاب عرفانی ” در خانهٔ خلیل ” را که خاطرات پژوهشی از سفر حج نیز محسوب می شود، دو سال پیش( ۱۳۹۷ خورشیدی) در مراسم حج عمره به رشتهٔ تحریر درآورد. او همچنان یکبار پس از سقوط حکومت صدام حسین دیکتاتور عراق در سال ۱۳۸۲ خورشیدی و بار دیگر سال گذشته ( ۱۳۹۸ هجری شمسی) در مراسم اربعین حسینی به زیارت عتبات عالیات ( کربلا، نجف، سامرا و کاظمین) شتافت و حاصل هردو سفر معنوی اش یادداشت هایی است با نام ” از کابل تا کربلا ” که بزودی ویرایش و تنظیم خواهد شد.

قسمت چهارم- آثار و تألیفات:

سیدعلی موسوی چکاوک تا کنون در ۴۲همین بهار عمر (۱۳۹۹ هجری شمسی) بیشتر از ۳۰ تألیف و اثر علمی دارد که اکثر آنها دو سه بار چاپ و به نشر رسیده اند.

مهمترین آثار علمی و تألیفات و مجموعه های شعر سیدعلی موسوی سنگلاخی (س. م. چکاوک) به ترتیب تاریخ نگارش قرار ذیل است:

۱- ناله ای در کویر (مجموعهٔ شعر)

۲- کدام یک؛ اسلام یا مسیحیت؟ ( دوبار توسط انتشارات میوند به چاپ رسیده و به زبان پشتو نیز ترجمه شده است)

۳- ترنم های آزادی(مجموعهٔ شعر)

۴- کاجهای کنار جاده(مجموعهٔ شعر)

۵- تاریخ تحلیلی افغانستان، از ظاهرشاه تا کرزی

۶-  فشردهٔ گهی (ترجمهٔ مبادی طب کودکان گهی)

۷- دیوان چکاوک”۱”(مشتمل بر دوزاده دفتر شعر)

۸- نوشتهٔ کوچک، دغدغهٔ بزرگ

۹- طب عدلی و کشف علمی جرایم

۱۰ – پاتوفزیولوژی طبی

۱۱- علینامه یا نهج البلاغهٔ منظوم فارسی (دکترای افتخاری)

۱۲- عاشورا در شعر فارسی (تزس ماستری)

۱۳- بیماری های معمول کودکان در افغانستان

۱۴- درسنامهٔ طب وحقوق

۱۵- ابن سینا؛ قانون و طب جدید

۱۶- کندوی سخن در شعر و ادبیات

۱۷- دیوان چکاوک”۲” یا پنج کتاب عشق و آزادی

۱۸-قرآن و نقش برتر

۱۹- مقاله ها و مقوله ها ( مجموعهٔ مقاله های سیاسی، تاریخی و ادبی س. م. چکاوک نشر شده در نشریات کشور)

۲۰- منظومهٔ عرفانی صحیفهٔ آدم

۲۱- با قرآن در زندگی

۲۲- اعلام اسلام یا نامداران گمنام

۲۳- چرا عقب افتادیم؟

۲۴-زندگی در کشاکش حوادث

۲۵- دفتر تنهایی و خاطره های خاکستری

۲۶- در خانهٔ خلیل ( خاطرات سفر حج)

۲۷- سیر و سفر با هزار و یک تصویر ( در ۳ جلد )

۲۸- سفاکان مسلمان

۲۹- کتمان حقایق یا ناگفته های تاریخ اسلام

۳۰- خداینامه یا قرآن به نظم فارسی

و اینک من می توانم کتاب های دیگری را با افتخار در این لست اضافه کنم:

۳۱- آنچه من در آمریکا دیدم! …(چاپ های متعدد) «What I saw in US!»

۳۲- عیاری از سنگلاخ! 

«خاطرات تو – نویسنده – از پدرجان قهرمان ما الحاج سیدمحمدعلی موسوی سنگلاخی»

۳۳- انجیل اهل بیت «ع» … ( صحیفهٔ سجادیه به شعر فارسی )

۳۴- من و‌ مریم! که این اخیر لنگه ای از این نوشتهٔ من است و بالی که «شهریار من» را تکمیل و به انجام می رساند.

آثار نوشتاری دکتر سیدعلی موسوی «چکاوک سنگلاخی»

——————-

معرفی نویسنده:

دکتر سیدعلی موسوی «چکاوک سنگلاخی» یکی از درخشان‌ترین و تأثیرگذارترین چهره‌های علمی و ادبی معاصر است. ایشان دانشمند برجسته، روشنفکر فرزانه، نویسنده‌ای توانا و استاد دانشگاه می‌باشند و آثارشان در گستره وسیعی از ادبیات، شعر، تاریخ، علوم دینی، پزشکی و مسائل اجتماعی، همواره مورد توجه پژوهشگران، دوستداران علم و فرهنگ و اقشار مختلف جامعه قرار گرفته است.

دکتر چکاوک سنگلاخی با ذهنی روشن، قلمی پویا و نگاهی عمیق به مسائل انسانی و اجتماعی، توانسته است آثار خلاقانه و ماندگاری خلق کند که همزمان علمی، فلسفی، ادبی و اجتماعی هستند. ایشان نه تنها استاد دانشگاه و پژوهشگر برجسته است، بلکه شاعری است توانمند که با قدرت بیان و ذوق هنری خود، مفاهیم پیچیده دینی، تاریخی و انسانی را به زیبایی در قالب شعر و نثر ارائه می‌دهد.

بویژه دو اثر بی‌نظیر ایشان، على‌نامه و خداينامه، که نظم نهج البلاغه و قرآن را به شعر فارسی ارائه می‌کنند، شاهکارهایی تاریخی و ماندگار هستند که جایگاه ویژه‌ای در ادبیات دینی و فرهنگ معاصر دارند و نشان‌دهنده نبوغ، بینش و دغدغه‌های عمیق انسانی و دینی نویسنده است. آثار دکتر چکاوک سنگلاخی نه تنها ارزش علمی و ادبی دارند، بلکه الهام‌بخش اقشار مختلف جامعه و الگویی برای پژوهش و خلاقیت در عرصه فرهنگ و علم هستند.

فهرست آثار چکاوک سنگلاخ! (۳۷ اثر)

——————————————

۱. كدام يك؛ اسلام يا مسيحيت؟ – بررسی و مقایسه ادیان اسلام و مسیحیت، با تمرکز بر اعتقادات و ارزش‌ها. (دینی)

۲. نوشتهء كوچك، دغدغهء بزرگ – مقاله کوتاه دربارهٔ مسائل مهم اجتماعی و فکری. (مقاله)

۳. تاريخ تحليلى افغانستان؛ از ظاهر شاه تا كرزى – تحلیل تاریخی افغانستان و تحولات سیاسی معاصر. (تاریخی)

۴. اعلام اسلام يا نامداران گمنام – معرفی شخصیت‌های برجسته اسلامی و بررسی نقش آن‌ها در تاریخ. (تاریخی-دینی)

۵. قرآن و نقش برتر – تفسیر و اهمیت قرآن در زندگی فردی و اجتماعی. (دینی)

۶. با قرآن در زندگى – راهنمای عملی برای بهره‌گیری از آموزه‌های قرآن در زندگی روزمره. (دینی)

۷. چرا عقب افتاديم؟ – بررسی علل عقب‌ماندگی مسلمانان و کشورهای شرقی در حوزه‌های علمی، اجتماعی و اقتصادی. (تاریخی-تحلیلی)

۸. زندگى در كشاكش حوادث – روایت و تحلیل تجربه‌های زندگی در شرایط دشوار و تاریخی. (تاریخی-خاطره)

۹. سفّاکان مسلمان؟! – روایت جنایت‌ها و خونریزی‌های حاکمان به ظاهر مسلمان در طول تاریخ. (تاریخی-تحلیلی)

۱۰. كتمان حقايق (ناكَفته‌هاى تاريخ اسلام) – افشای حقایق کمتر گفته‌شده تاریخ اسلام. (تاریخی-دینی)

۱۱. سير و سفر با هزار و يك تصوير (در سه جلد) – خاطرات سفر و روایت تجربیات فرهنگی و دیداری. (خاطره-سفرنامه)

12. در خانه خليل (خاطرات سفر حج) – تجربه‌ها و یادداشت‌های شخصی از سفر حج و زیارت بیت‌الله. (خاطره-سفرنامه)

۱۳. آنچه من در آمريكا ديدم! – مشاهدات شخصی از فرهنگ، جامعه و زندگی آمریکا. (خاطره-اجتماعی)

۱۴. خداينامه (قرآن به نظم فارسى) – بازنویسی قرآن به صورت شعر منظوم فارسی. (دینی-ادبی)

۱۵. عیاری از سنگلاخ – خاطرات و گفته‌های من و شرح زندگی پدرم الحاج سید محمد علی موسوی – خاطرات شخصی و شرح زندگی پدر، بازتاب زندگی اجتماعی و خانوادگی. (خاطره-تاریخی)

۱۶. على‌نامه يا نهج البلاغهء منظوم فارسى – بازآفرینی اشعار و خطبه‌های امام علی (ع) به شعر فارسی. (دینی-ادبی)

۱۷. كندوى سخن در شعر و ادبيات – تحلیل و نقد آثار شعر فارسی، از کلاسیک تا معاصر. (ادبی-نقد)

۱۸. عاشورا در شعر فارسى – گردآوری و تحلیل اشعار مربوط به واقعه عاشورا. (دینی-ادبی)

۱۹. اشعار گونه‌گون و متفرقات چکاوک سنگلاخی – مجموعه‌ای از اشعار متنوع شاعرانه با مضامین اجتماعی، انسانی و فلسفی. (ادبی)

۲۰. منظومهء عرفانى صحيفهء آدم – اشعار عرفانی دربارهٔ جستجوی حقیقت و معنویت. (ادبی-عرفانی)

۲۱. ديوان چکاوک (۱) شامل ۱۲ دفتر شعر – مجموعه کامل شعرهای شاعر در موضوعات عشق، آزادی، اخلاق و معنویت. (ادبی-شعر)

۲۲. ديوان چکاوک (۲) يا پنج كتاب عشق و آزادى – ادامه دیوان اول با تمرکز بر عشق و آزادی. (ادبی-شعر)

۲۳. ناله‌اى در كوير – اشعار با فضای تنهایی، رنج و تفکر عمیق. (ادبی-شعر)

۲۴. ترنم‌هاى آزادى – اشعار اجتماعی و انقلابی با هدف بیان حق و آزادی. (ادبی-شعر)

۲۵. كاج‌هاى كنار جاده – اشعار دربارهٔ طبیعت، زندگی روزمره و گذر زمان. ( ادبی-شعر)

۲۶. دفتر تنهایی و خاطره‌های خاکستری – خاطرات سیاسی و اجتماعی نویسنده؛ تحلیل و بازتاب وقایع تاریخی و اجتماعی. (خاطره-سیاسی-اجتماعی)

۲۷. مبانی طب کودکان كهى – راهنمای علمی در زمینه پزشکی کودکان و مراقبت‌های بهداشتی. (علمی-پزشکی)

۲۸. ابن سينا، قانون و طب جديد – بررسی آثار ابن‌سینا و تطبیق آن با طب نوین. (علمی-پزشکی)

۲۹. پاتوفزیولوژى طبى – مرجع تخصصی درباره علل و مکانیسم بیماری‌ها. (علمی-پزشکی)

۳۰. درسنامهء طب و حقوق – راهنمای آموزشی برای دانشجویان پزشکی و حقوق. (علمی-حقوقی)

۳۱. طب عدلى و كشف علمى جرايم – مرجع در پزشکی قانونی و کشف جرایم. (علمی-حقوقی)

۳۲. بيماري‌هاى معمول كودكان در افغانستان – راهنمای عملی برای تشخیص و درمان بیماری‌های رایج کودکان. (علمی-پزشکی)

۳۳. مقاله‌ها و مقوله‌ها – مجموعه مقالات متنوع علمی، اجتماعی و فرهنگی. (مقاله-اجتماعی)

۳۴. من و مریم! – مجموعه شعرها، نامه‌ها و دل‌نوشته‌های شخصی شاعر خطاب به همسرش مریم موسوی. (عاشقانه–خاطره–ادبی)

۳۵. انجیل اهل‌بیت – منظوم‌سازی و بازآفرینی شاعرانهٔ صحیفهٔ سجادیه به زبان فارسی. (دینی–عرفانی–ادبی)

۳۶- علی کیست علیه السلام؟! ( نوشته هایی در وصف حضرت امیرالمؤمنین علی ع ) – ناتکمیل.

۳۷- از خمینی تا خامنه ای! (دلنوشته هایی دربارهٔ امام راحل خمینی ره و امام شهید خامنه ای ره) – ناتکمیل.

ترتیب و تنظیم: سیده مریم موسوی 

گزارش: رسانه آوای همدلی

کالیفرنیا تابستان ۱۴۰۵ هجری شمسی