زنده یاد سید محمد معروف به «سید وکیل» (۱۳۰۸ – ۱۳۶۲ هـ.ش)
بلخاب| پای زیارت| زندگی‌نامه مجاهِد نستوه، مصلح اجتماعی و مداح اهل‌بیت (ع)
زنده یاد سید محمد معروف به «سید وکیل» (۱۳۰۸ – ۱۳۶۲ هـ.ش)
۱. مشخصات فردی
- نام و شهرت: سید محمد (معروف به سید وکیل)
- نام پدر: سید عاشور
- نام جد: سید حسین
- تاریخ تولد: ۱۳۰۸ هجری شمسی
- زادگاه: پای زیارتِ میر سید علی ولی (ره)، ولسوالی بلخاب، ولایت سرپل
- تاریخ وفات: ۱۳۶۲ هجری شمسی
- آرامگاه: پای زیارت، در جوار مرقد میر سید علی آقا (ولی)
- دین و مذهب: اسلام، شیعه امامیه (جعفری)
- قومیت: سادات
- یادگاران: ۱۳ فرزند (۸ دختر و ۵ پسر به نام‌های: سید نعمت، سید سرور، سید انور، سید حیدر و حجت‌الاسلام سید میر حسین محمدی)
۲. طلوع زندگی و ویژگی‌های اخلاقی
سید محمد معروف به سید وکیل، در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی در دامن غیورخیز و سرسبز بلخاب و در سایه‌سار معنوی بارگاه جد بزرگوارش، میر سید علی ولی، در خانواده‌ای اهل علم، تقوا و ایمان چشم به جهان گشود.
او از همان دوران جوانى، به شجاعت، دلیری و متانت طبع شهره بود. سید وکیل با آراستگی به صفات حمیده، اخلاق پسندیده و مردم‌داری، جایگاه ویژه‌ای در قلوب عامه مردم بلخاب کسب کرد. او همواره در برابر ظالمان و جباران زمان، قامتی استوار و ستم‌ستیز داشت و در مواجهه با مظلومان و مستمندان، با فروتنی، عاطفه و عجز رفتار می‌کرد. دو ویژگی برجسته هنری و اجتماعی او، مداحی و مرثیه‌سرایی اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) و نیز مهارت در قباله‌نویسی و حل‌وفصل اسناد حقوقی مردم بود که گره از مشکلات دیوانی و اجتماعی اهالی منطقه می‌گشود.
در بخش ساخت منبر پای زیارت همراه با مرحوم حجت الاسلام ساجدی سیوک، همراهی کرده و تا لحظه آخر دست از فعالیت و همکاری برندداشت تا اینکه این مرکز مقدس بنا شد.
۳. حماسه‌سازی و ستم‌ستیزی در عصر شاهی
روحیه عدالت‌خواهی سید وکیل هرگز اجازه نمی‌داد در برابر بی‌عدالتی مأموران حکومتی سکوت کند. یکی از ماندگارترین خاطرات شجاعانه او در دوران رژیم شاهی، برخورد قاطع با «علاقه‌دار» (نماینده و حاکم اداری وقت دولت) بود. زمانی که بی‌پناهی مردم و بی‌عدالتی کارگزار شاه در محل اداری به اوج خود رسید، سید وکیل برای دفاع از حق و حقوق توده مردم، با صندلی (چوکی) به مأمور متخلف دولتی هجوم برد و هیمنه پوشالی استبداد را در آن صنف اداری درهم شکست. این اقدام جسورانه، نام او را به عنوان نماد شجاعت بلخاب تثبیت کرد.
۴. جهاد سرافرازانه و مبارزه با کمونیسم
با کودتای هفت ثور ۱۳۵۷ و روی کار آمدن رژیم دست‌نشانده کمونیستی، و متعاقب آن آغاز قیام تاریخی مردم آزادی‌خواه بلخاب در ۲۴ حمل ۱۳۵۸، سید وکیل لباس رزم بر تن کرد. او در صف مقدم مجاهدین طراز اول منطقه قرار گرفت و در کنار پرچم‌دار بزرگ جهاد شمال، آیت‌الله سید محمدعلی عالمی بلخابی (ره) و مجاهد پیش‌کسوت و زنده یاد حاج موفق مراد خان و سایر بزرگان و فرماندهان غیور بلخاب، حماسه‌ها آفرید. او در مسیر مبارزه با ارتش سرخ شوروی و مزدوران داخلی آنان، با متانت، ایثار و پایمردی ایستادگی کرد تا آنکه رژیم وابسته وقت را در جبهه‌های منطقه به زانو درآوردند.
۵. غروب آفتاب زندگی
سید محمد (سید وکیل) پس از عمری سرشار از برکت، خدمت به محرومان، جهاد فی‌سبیل‌الله و ترویج شعائر مذهبی، سرانجام در سال ۱۳۶۲ هجری شمسی داعی حق را لبیک گفت و به دیار باقی شتافت. پیکراین مجاهد مصلح، با تکریم فراوان توسط مردم قدرشناس بلخاب، در روستای «پای زیارت» و در جوار بارگاه جد امجدش، میر سید علی ولی (ره)، به خاک سپرده شد تا مرقدش یادآور شجاعت، ایمان و اصالت برای نسل‌های آینده بلخاب باشد.
