دکتر سیدروح الله حسینی رایزن فرهنگی ایران در افغانستان:
نقش دانشگاه در تحقق تمدن نوین اسلامی بسیار تعیینکننده است و استقلال حقیقی بدون استقلال علمی امکانپذیر نیست. هنگامی که تولید علم و فناوری در کشورهای اسلامی تحقق یابد، استقلال فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و حتی نظامی نیز تقویت خواهد شد. از همین رو امام شهید و خلف صالح ایشان همواره بر نهضت تولید علم و جنبش نرمافزاری تأکید داشتهاند.
همایش علمی ـ فرهنگی «نقش دانشگاه در توسعه علمی و فرهنگی جامعه از نگاه امام شهید (رحمةالله علیه)» با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، فرهیختگان، دانشجویان، علما، شاعران و علاقهمندان به مباحث علمی و فرهنگی در مزارشریف برگزار شد.
این برنامه با اجرای حبیبالله علیزاده آغاز گردید و سپس قاری محمد نادر شریفی، رئیس شورای قاریان و حافظان قرآن کریم مزارشریف، آیاتی از کلامالله مجید را تلاوت کرد.
در ادامه، سخنرانان درباره جایگاه دانشگاه در اندیشه امام شهید، نقش این نهاد در توسعه علمی و فرهنگی جامعه، ضرورت تربیت نسلهای متعهد و متخصص، تشویق جوانان به تحصیل و حضور در دانشگاهها، و اهمیت ارتقای علمی جهان اسلام در عرصههای بینالمللی به ایراد سخن پرداختند.
دکتر سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان، در سخنان خود با اشاره به تجربه انقلاب اسلامی ایران اظهار داشت: «انقلاب اسلامی ایران پیش از آنکه یک انقلاب سیاسی باشد، یک انقلاب فرهنگی بود. تعطیلی چندساله دانشگاهها در آغاز انقلاب، با هدف بازنگری در نظام آموزشی و تحول در محتوای علوم صورت گرفت تا زمینه شکلگیری دانشگاهی متناسب با ارزشهای اسلامی فراهم شود.»
وی دانشگاه را از مهمترین نهادهای اثرگذار در تربیت نیروی انسانی، ارتقای فرهنگ و پیشرفت علمی جامعه دانست و افزود: «دعوی امام شهید این بود که محتوای علوم باید اسلامی شود؛ زیرا اگر محتوای علم اصلاح نشود، ممکن است دانشجویی مؤمن وارد دانشگاه شود، اما با اندیشهای سکولار یا لیبرالی از آن خارج گردد. از نگاه ایشان، اسلامی شدن دانشگاه تنها با تغییر ظواهر تحقق نمییابد، بلکه نیازمند تحول عمیق در مبانی و محتوای علوم بر اساس قرآن کریم، سنت پیامبر اکرم (ص) و آموزههای اهلبیت (ع) است.»
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر پیوند علم، صنعت و نیازهای واقعی جامعه گفت: «پیشرفت حقیقی زمانی حاصل میشود که تخصص و تعهد در کنار یکدیگر قرار گیرند. متخصصِ بیتعهد میتواند منشأ فساد باشد و متعهدِ فاقد تخصص نیز توان اداره صحیح مسئولیتها را ندارد. جامعه اسلامی برای دستیابی به پیشرفت، نیازمند تربیت انسانهایی است که هر دو ویژگی را توأمان داشته باشند.»
دکتر حسینی با اشاره به سیره علمی امام شهید افزود: «ایشان همواره در دیدارهای خود با استادان و دانشجویان، پیش از بیان دیدگاههای خویش، نظرات صاحبان علم و تخصص را میشنیدند و در کنار اهمیت دادن به دانش، بر تعهد و مسئولیتپذیری نیز تأکید داشتند. از اینرو دانشگاه باید محور تولید علم، اقتدار و پیشرفت جامعه باشد.»
وی در ادامه با اشاره به جایگاه علم در تمدن اسلامی اظهار داشت: «سلطه امروز غرب بر بخش مهمی از جهان، نتیجه سرمایهگذاری در دانش و فناوری است. اسلام نیز مسلمانان را به فراگیری دانش از هر نقطه جهان دعوت کرده است. حدیث “اطلبوا العلم ولو بالصین” بیانگر آن است که مؤمن باید دانش را هر جا که باشد، به دست آورد و در مسیر تعالی جامعه اسلامی به کار گیرد.»
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با مرور پیشینه تمدنی جهان اسلام خاطرنشان کرد: «غرب در دوران رنسانس بخش مهمی از علوم را از سرزمینهای اسلامی فرا گرفت و آن را در مسیر پیشرفت خود به کار بست. امروز نیز جهان اسلام نیازمند یک رنسانس علمی و بیداری تمدنی است تا با بهرهگیری از دانش و فناوری روز و بازآفرینی آن بر پایه ارزشهای اسلامی، بار دیگر در مسیر تمدنسازی قرار گیرد.»
وی نقش دانشگاه را در تحقق تمدن نوین اسلامی بسیار تعیینکننده دانست و افزود: «استقلال حقیقی بدون استقلال علمی امکانپذیر نیست. هنگامی که تولید علم و فناوری در کشورهای اسلامی تحقق یابد، استقلال فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و حتی نظامی نیز تقویت خواهد شد. از همین رو امام شهید و خلف صالح ایشان همواره بر نهضت تولید علم و جنبش نرمافزاری تأکید داشتهاند.»
دکتر حسینی در بخش پایانی سخنان خود تصریح کرد: «جمهوری اسلامی ایران در مسیر تحقق این آرمان گامهای مهمی برداشته است و هرچند هنوز تا نقطه مطلوب فاصله دارد، اما با اتکا به جوانان، دانشگاهیان و نخبگان علمی، این مسیر را با قدرت ادامه خواهد داد.» وی همچنین تأکید کرد: «غرب امروز ثمره نظم، تلاش و اعتماد به نفس خود را برداشت میکند، اما ظلم، استعمار و فاصله گرفتن از ارزشهای الهی سرانجام آن را با افول مواجه خواهد ساخت. دانشگاه زمانی میتواند نقش واقعی خود را ایفا کند که مسئلهمحور، پاسخگو و در پیوند مستحکم با اقتصاد، صنعت، فرهنگ و بهداشت جامعه باشد.»
در بخش دیگر این همایش، دکتر هاشمی فرهام، از استادان دانشگاه در مزارشریف، با اشاره به جایگاه علم در آموزههای دینی و تمدن بشری اظهار داشت: «علم و دانش از مهمترین ارکان پیشرفت جوامع است و صاحبان دانش همواره جایگاهی ممتاز در تاریخ داشتهاند. شخصیت امام شهید خامنهای نیز شخصیتی چندبعدی بود که میتوان از منظرهای گوناگون علمی، فرهنگی، سیاسی و معنوی به بررسی آن پرداخت.»
وی افزود: «در فقه، سیاست، مدیریت و مسائل اجتماعی، ایشان از جایگاهی برجسته برخوردار بودند و در کنار آن، اخلاص، عبادت و بندگی خالصانه از ویژگیهای ممتاز شخصیت ایشان به شمار میرفت.»
فرهام همچنین با اشاره به نقش امام شهید در عرصه سیاست گفت: «بصیرت، آیندهنگری و قدرت تحلیل ایشان موجب میشد بسیاری از طراحیها و برنامههای دشمنان با مواضع و رهنمودهای ایشان خنثی شود و همین امر جایگاه ویژه ایشان را در هدایت جامعه اسلامی نشان میدهد.»
در بخش پایانی برنامه، حسیب دهزاد و حبیبالله علیزاده به شعرخوانی پرداختند و اشعاری در تجلیل از علم، فرهنگ و شخصیت امام شهید قرائت کردند.
این همایش با دعای پایانی، پذیرایی از مهمانان و صرف شام به کار خود پایان داد.
